|
ٌ
الدعاء السابع والثلاثون
وكان من دعائه(عليه السلام) إذا اعترف بالتقصير عن تأدية الشكر:
أللَّهُمَّ إنَّ أَحَداً لاَ يَبْلُغُ مِنْ شُكْرِكَ غَايَةً إلاّ
حَصَلَ عَلَيْهِ مِنْ إحْسَانِكَ مَا يُلْزِمُهُ شُكْرَاً، وَلا
يَبْلُغُ مَبْلَغاً مِنْ طَاعَتِكَ وَإن اجْتَهَدَ إلاَّ كَانَ
مُقَصِّراً دُونَ اسْتِحْقَاقِكَ بِفَضْلِكَ، فَأَشْكَرُ عِبَادِكَ
عَاجِزٌ عَنْ شُكْرِكَ وَأَعْبَدُهُمْ مُقَصِّرٌ عَنْ طَاعَتِكَ،
لا يَجبُ لاِحَد أَنْ تَغْفِرَ لَهُ بِاسْتِحْقَاقِهِ، وَلا أَنْ
تَرْضَى عَنْهُ بِاسْتِيجَابِهِ.
فَمَنْ غَفَرْتَ لَهُ فَبِطَولِكَ، وَمَنْ رَضِيْتَ عَنْهُ
فَبِفَضْلِكَ تَشْكُرُ يَسِيرَ مَا شُكِرْتَهُ وَتُثِيبُ عَلَى
قَلِيلِ مَاتُطَاعُ فِيهِ حَتَّى كَأَنَّ شُكْـرَ عِبَادِكَ
الَّذِيْ أَوْجَبْتَ عَلَيْهِ ثَوَابَهُمْ وَأَعْظَمْتَ عَنْهُ
جَزَاءَهُمْ أَمْرٌ مَلَكُوا اسْتِطَاعَةَ الامْتِنَاعِ مِنْهُ
دُونَكَ، فَكَافَيْتَهُمْ أَوْ لَمْ يَكُنْ سَبَبُهُ بِيَدِكَ
فَجَازَيْتَهُمْ، بَـلْ مَلَكْتَ يَا إلهِي أَمْرَهُمْ قَبْلَ أَنْ
يَمْلِكُوا عِبَادَتَكَ، وَأَعْدَدْتَ ثَوَابَهُمْ قَبْلَ أَنْ
يُفِيضُوا فِي طَاعَتِكَ، وَذَلِكَ أَنَّ سُنَّتَكَ الاِفْضَالُ،
وَعَادَتَكَ الاحْسَانُ، وَسَبِيلَكَ الْعَفْوُ، فَكُلُّ
الْبَرِيِّةِ مًعْتَرِفَةٌ بِأَنَّكَ غَيْرُ ظَالِم لِمَنْ
عَاقَبْتَ، وَشَاهِدَةٌ بِأَنَّكَ مُتَفَضِّلٌ عَلَى مَنْ
عَافَيْتَ، وَكُلٌّ مُقِرٌّ عَلَى نَفْسِهِ بِالتَّقْصِيْرِ عَمَّا
اسْتَوْجَبْتَ، فَلَوْلا أَنَّ الشَّيْطَانَ يَخْتَدِعُهُمْ عَنْ
طَاعَتِكَ مَا عَصَاكَ عَاص، وَلَوْلا أَنَّهُ صَوَّرَ لَهُمُ
البَاطِلَ فِي مِثَالِ الْحَقِّ مَا ضَلَّ عَنْ طَرِيْقِكَ ضَالٌّ.
فَسُبْحَانَكَ مَا أَبْيَنَ كَرَمَكَ فِي مُعَامَلَةِ مَنْ
أَطَاعَكَ أَوْ عَصَاكَ، تَشْكُرُ للْمُطِيْعِ مَا أَنْتَ
تَوَلَّيْتَهُ لَهُ، وَتُمْلِي لِلْعَاصِي فِيْمَا تَمْلِكُ
مُعَاجَلَتَهُ فِيْهِ، أَعْطَيْتَ كُلاًّ مِنْهُمَا مَا لَمْ
يَجِبْ لَهُ، وَتَفَضَّلْتَ عَلَى كُلٍّ مِنْهُمَا بِمَا يَقْصُرُ
عَمَلُهُ عَنْهُ وَلَوْ كَافَأْتَ الْمُطِيعَ عَلَى مَا أَنْتَ
تَوَلَّيْتَهُ لاوْشَكَ أَنْ يَفْقِدَ ثَوَابَكَ.
وَأَنْ تَزُولَ عَنْهُ نِعْمَتُكَ وَلكِنَّكَ بِكَرَمِكَ
جَازَيْتَهُ عَلَى الْمُدَّةِ الْقَصِيرَةِ الفَانِيَةِ
بِالْمُدَّةِ الطَّوِيلَةِ الْخَالِدَةِ، وَعَلَى الْغَايَةِ
الْقَرِيبَةِ الزَّائِلَةِ بِالْغايَةِ الْمَدِيدَةِ الْبَاقِيَةِ،
ثُمَّ لَمْ تَسُمْهُ الْقِصَاصَ فِيمَا أَكَلَ مِنْ رِزْقِكَ
الَّذِي يَقْوَى بِهِ عَلَى طَاعَتِكَ، وَلَمْ تَحْمِلْهُ عَلَى
الْمُنَاقَشَاتِ فِي اْلالاتِ الَّتِي تَسَبَّبَ بِاسْتِعْمَالِهَا
إلَى مَغْفِرَتِكَ، وَلَوْ فَعَلْتَ ذلِكَ بِهِ لَذَهَبَ
بِجَمِيْعِ مَا كَدَحَ لَهُ وَجُمْلَةِ مَا سَعَى فِيهِ، جَزَآءً
لِلصُّغْرى مِنْ أَيادِيْكَ وَمِنَنِكَ، وَلَبقِيَ رَهيناً بَيْنَ
يَدَيْكَ بِسَائِرِ نِعَمِكَ فَمَتَى كَانَ يَسْتَحِقُّ شَيْئاً
مِنْ ثَوَابِكَ، لا، مَتَى؟.
هَذَا يا إلهِي حَالُ مَنْ أَطَاعَكَ وَسَبِيلُ مَنْ تَعَبَّدَ
لَكَ، فَأَمَّا الْعَاصِيْ أَمْرَكَ وَالْمُوَاقِـعُ نَهْيَكَ
فَلَمْ تُعَاجِلْهُ بِنَقِمَتِكَ لِكَيْ يَسْتَبْدِلَ بِحَالِهِ
فِي مَعْصِيَتِكَ حَالَ الاِنَابَـةِ إلَى طَـاعَتِـكَ، وَلَقَـدْ
كَـانَ يَسْتَحِقُّ فِي أَوَّلِ مَـا هَمَّ بِعِصْيَانِكَ كُلَّ
مَا أَعْدَدْتَ لِجَمِيعِ خَلْقِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ، فَجَمِيعُ
مَا أَخَّرْتَ عَنْهُ مِنْ وَقْتِ الْعَذَابِ، وَأَبْطَأتَ بِهِ
عَلَيْهِ مِنْ سَطَوَاتِ النَّقِمَةِ وَالْعِقَابِ تَرْكٌ مِنْ
حَقِّكَ، وَرِضىً بِدُونِ وَاجِبِكَ، فَمَنْ أكْرَمُ مِنْكَ يَا
إلهِي، وَمَنْ أَشْقَى مِمَّنْ هَلَكَ عَلَيْـكَ، لا، مَنْ؟
فَتَبَارَكْتَ أَنْ تُوصَفَ إلاّ بِالاحْسَانِ، وَكَـرُمْتَ أَنْ
يُخَافَ مِنْكَ إلاّ الْعَدْلُ، لا يُخْشَى جَوْرُكَ عَلَى مَنْ
عَصَاكَ، وَلاَ يُخَافُ إغْفَالُكَ ثَوَابَ مَنْ أَرْضَاكَ.
فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّد وَآلِهِ وَهَبْ لِىْ أَمَلِي، وَزِدْنِي
مِنْ هُدَاكَ مَا أَصِلُ بِهِ إلَى التَّوْفِيقِ فِي عَمَلِي،
إنَّكَ مَنَّانٌ كَرِيمٌ.
ترجمه
:
خدايا كسى در طى مراحل شكر تو بسر منزلى
نمىرسد، مگر آنكه باز چندان از احسانت بر
او فراهم مى
آيد، كه او را به شكرى ديگر
ملزم مى
سازد. و هر چند كوشش كند به درجهاى از طاعت دست نمى
يابد مگر آنكه در
برابر استحقاق تو به علت فضلت مقصر مى
ماند. پس شاكرترين بندگانت از شكر تو عاجز
است، و عابدترين ايشان از طاعتت مقصر است. هيچكس مستوجب آن نيست كه
به علت استحقاقش
او را بيامرزى، يا به سبب سزاواريش از او خشنود باشى.
پس هر كه را بيامرزى از انعام
و احسان تو است، و از هر كه خشنود شوى از تفضل تو است. عمل كمى را
كه بپذيرى جزاى
فراوان مى
بخشى، و طاعت اندك را مزد مى
دهى، تا آنجا كه گوئى شكر بندگانت كه مزدشان
را در برابر آن واجب كرده
اى و جزاى ايشان را عظيم ساختهاى امرى است كه امتناع از
آن تحت قدرت ايشان بوده، نه بدست تو، و از اين سبب ايشان را پاداش
دادهاى. يا گوئى
سبب آن بدست تو نبوده و به اين جهت به ايشان اجر بخشيده
اى! نه چنين است بلكه تو اى
معبود من مالك امر ايشان بوده
اى، پيش از آنكه ايشان مالك عبادت تو شوند، و مزدشان
را آماده كردهاى پيش از آنكه به طاعتت در آيند.
و اين از آن جهت است كه آئين تو
انعام و عادتت احسان، و طريقتت عفو است، از اين جهت همه آفريدگان
معترفند كه تو در
باره هر كه عقوبتش كنى ستم نكرده
اى، و گواهند كه هر كه را ببخشى در باره
اش تفضل
فرموده
اى. و همه در باره خويش به تقصير از آنچه سزاوار آنى معترفند. و
از اين جهت
اگر شيطان ايشان را از طاعتت نفريبد، هيچ نافرمانى ترا عصيان نكند.
و اگر شيطان
باطل را در نظرشان به صورت حق مصور نسازد، هيچ گمراهى از راه تو
منحرف نگردد.
پس
منزهى تو، چه روشن و آشكار است كرم تو در
معامله كسى كه ترا اطاعت كرده يا عصيان
نموده باشد! مطيع را در برابر آنچه خود
برايش فراهم ساخته
اى پاداش مى
بخشى! و
معصيتكار را در آنچه شتاب در بازخواستش
بدست تو است مهلت مى
دهى! به هر يك از آن
دو چيزى عطا كرده
اى، كه مستوجب آن نبوده، و بر هر يك از ايشان تفضلى فرموده
اى كه
عملش از آن قاصر است.
و اگر مطيع را بر مجرد عملش با آنكه تو خود او را بر آن
گماشته
اى پاداش مى
دادى، بيم آن بود كه ثواب ترا از كف بدهد، و نعمت از او زايل
گردد. ولى تو به كرم خود، او را در برابر مدت كوتاه فانى به مدتى
طولانى و جاودانى،
و در مقابل عمل زودگذر به ثواب مستمر پاداش داده
اى. آنگاه در برابر رزقى كه از
خوان نعمت تو خورده تا بوسيله آن بر طاعت نيرو گرفته از او مطالبه
عوض و بها
نكردهاى و در رسيدگى به حساب آلات و ابزارى كه استعمال آنها را
وسيله رسيدن به
آمرزش تو قرار داده با او سختگيرى ننمودهاى. و اگر با او چنين
رفتار كرده بودى
يكسره حاصل دسترنجش و نتيجه تلاشش در برابر كوچكترين نعمتها و
عطاياى تو از دست
مى
رفت، و خود در پيشگاه تو براى ساير نعمتهايت در گرو مىماند. پس
در اين صورت كى
و كجا چيزى از ثواب ترا استحقاق مى
داشت؟! نه! (استحقاق نمى
داشت) كه استحقاق
مى
داشت.
اين اى معبود من حال كسى است كه ترا اطاعت كرده باشد. و
سرنوشت كسى است كه
در عبادت تو كوشيده باشد، اما آن كس كه فرمان ترا عصيان كرده و نهى
ترا مرتكب شده
پس تو در انتقامش شتاب نكرده
اى، تا مگر حال بازگشت به طاعت ترا بر حال نافرمانى تو
برگزيند. حقا كه او در اولين لحظه
اى كه بر نافرمانى تو همت گماشته، هر عقوبتى را
كه براى همه آفريدگانت مهيا كرده
اى مستوجب شده. پس هر عذابى را كه از او به تأخير
افكنده
اى و هر سطوت و انتقام و عقابى را كه از او بازپس داشته
اى ترك قسمتى از حق
تو، و رضادادن به كمتر از استحقاق تو است. پس با وجود انى كيست
كريمتر از تو؟
اى
معبود من و كيست بدبختتر از كسى كه در راه
مخالفت تو هلاك شود؟ هيچ كس بدبختتر از
چنين كسى نيست! زيرا تو بزرگتر از آنى كه جز به احسان ترا توصيف
كنند و منزهتر از
آنى كه جز از جهت عدل از تو بترسند. بيم آن نيست كه تو در باره
عاصيت ستم كنى، و
مزد كسى را كه ترا خشنود كرده فرو گذارى.
پس بر محمد و آلش رحمت فرست، و آرزويم را
بر آور، و هدايتت را چندان بر من بيفزاى كه
بوسيله آن به توفيق در كار خود دست يابم
زيرا كه تو منعمى، كريمى.
الدعاء الثامن والثلاثون
وكان من دعائه(عليه السلام) في الاعتذار من تبعاتِ العباد ومن
التقصيرِ في حقوقهم وفكاك رقبته من النّار:
أَللَّهُمَّ إنِّي أَعْتَـذِرُ إلَيْـكَ مِنْ مَـظْلُوم ظُلِمَ
بِحَضْرَتِي فَلَمْ أَنْصُرْهُ.
وَمِنْ مَعْرُوف اُسْدِيَ إلَيَّ فَلَمْ أَشْكُرْهُ، وَمِنْ
مُسِيء أعْتَذَرَ إلَيَّ فَلَمْ أَعْذِرْهُ.
وَمِنْ ذِيْ فَاقَة سَأَلَنِي فَلَمْ اُوثِرْهُ، وَمِنْ حَقِّ ذي
حَقٍّ لَزِمَنِي لِمُؤْمِن فَلَمْ أوَفِّـرْهُ.
وَمِنْ عَيْبِ مُؤْمِن ظَهَر لِي فَلَمْ أَسْتُرْهُ، وَمِنْ كُلِّ
إثْم عَرَضَ لِيْ فَلَمْ أَهْجُرْهُ.
أَعْتَذِرُ إلَيْكَ يَا إلهِي مِنْهُنَّ وَمِنْ نَظَائِرِهِنَّ
اعْتِذَارَ نَدَامَة يَكُونُ وَاعِظاً لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنْ
أَشْبَاهِهِنَّ.
فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّد وَآلِهِ وَاجْعَلْ نَدَامَتِي عَلَى مَا
وَقَعْتُ فِيهِ مِنَ الـزَّلاّتِ وَعَزْمِي عَلَى تَـرْكِ مَا
يَعْـرِضُ لِيْ مِنَ، السَّيِّئـاتِ تَوبَةً تُوجِبُ لِيْ
مَحَبَّتَـكَ يا مُحِبَّ التَّوَّابِيْنَ.
ترجمه
:
خدايا من در پيشگاه تو عذر مى
خواهم از
مظلومى كه در حضور من به او ستم رسيده و من
او را يارى نكرده باشم.
و از احسانى كه
در باره من انجام گرفته و شكر آن را بجا نياورده باشم.
و از بدكردارى كه از من عذر
خواسته باشد و من عذرش را نپذيرفته باشم.
و از فقيرى كه از من خواهشى كرده باشد، و
من او را به برآوردن حاجتش بر خويشتن ترجيح نداده باشم.
و از حق حقدار مؤمنى كه بر
ذمه
ام مانده باشد و آن را نپرداخته باشم.
و از عيب مؤمنى كه بر من پديد شده باشد و
آن را نپوشانده باشم.
و از هر گناهى كه برايم پيش آمده باشد و از آن دورى نكرده
باشم.
خدايا از همه آنها ونظائر آنها از تو عذر مى
خواهم، عذر ندامتى كه مرا در
برابر پيشآمدهاى نظير آن، واعظى باشد.
پس بر محمد و آلش رحمت فرست و پشيمانيم را
از لغزشهائى كه به آن دچار شده
ام، و تصميمم را بر ترك گناهانى كه برايم پيش آيد
توبه
اى قرار ده، كه براى من موجب محبت تو گردد. اى دوستدار توابان.
الدعاء التاسع والثلاثون
وكان من دعائه(عليه السلام) في طلب العفو والرحمة:
أَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّد وَآلِهِ وَاكْسِرْ شَهْوَتِي
عَنْ كُـلِّ مَحْرَم، وَازْوِ حِـرْصِي عَنْ كُلِّ مَـأثَم،
وَامْنَعْنِي عَنْ أَذَى كُـلِّ مُؤْمِن وَمُؤْمِنَـة وَمُسْلِم
وَمُسْلِمَة.
أللَّهُمَّ وَأَيُّمَا عَبْد نالَ مِنِّي مَا حَظَرْتَ عَلَيْهِ،
وَانْتَهَكَ مِنِّي مَا حَجَرْتَ عَلَيْهِ، فَمَضَى بِظُلاَمَتِي
مَيِّتاً، أَوْ حَصَلْتَ لِيْ قِبَلَهُ حَيّاً، فَاغْفِرْ لَهُ مَا
أَلَمَّ بِهِ مِنِّي، وَاعْفُ لَهُ عَمَّا أَدْبَرَ بِهِ عَنِّي،
وَلاَ تَقِفْـهُ عَلَى مَا ارْتَكَبَ فِيَّ، وَلاَ تَكْشِفْهُ
عَمَّا اكْتَسَبَ بِيْ، وَاجْعَلْ مَا سَمَحْتُ بِـهِ مِنَ
الْعَفْـوِ عَنْهُمْ وَتَبَـرَّعْتُ بِـهِ مِنَ الصَّدَقَةِ
عَلَيْهِمْ أَزْكَى صَدَقَاتِ الْمُتَصَدِّقِينَ وَأَعْلَى صِلاَتِ
الْمُتَقَرِّبِينَ، وَعَوِّضْنِي مِنْ عَفْوِي عَنْهُمْ عَفْوَكَ
وَمِنْ دُعَائِي لَهُمْ رَحْمَتَكَ حَتَّى يَسْعَدَ كُلُّ وَاحِد
مِنَّا بِفَضْلِكَ وَيَنْجُوَكُلٌّ مِنَّا بِمَنِّكَ.
أللَّهُمَّ وَأَيُّما عَبْد مِنْ عَبِيْدِكَ أَدْرَكَهُ مِنِّي
دَرَكٌ أَوْ مَسَّهُ مِنْ نَاحِيَتِي أَذَىً، أَوْ لَحِقَـهُ بِي
أَوْ بِسَبَبي ظُلْمٌ فَفُتُّهُ بِحَقِّـهِ، أَوْسَبَقْتُـهُ
بِمَظْلَمَتِهِ.
فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّد وَآلِهِ، وَأَرْضِهِ عَنِّي مِنْ
وُجْدِكَ، وَأَوْفِهِ حَقَّهُ مِنْ عِنْدِكَ، ثُمَّ قِنيْ مَا
يُوجِبُ لَهُ حُكْمُكَ، وَخَلِّصْنِي مِمَّا يَحْكُمُ بِهِ
عَدْلُكَ، فَإنَّ قُوَّتِي لا تَسْتَقِلُّ بِنَقِمَتِكَ، وَإنَّ
طَاقتِي لا تَنْهَضُ بِسُخْطِكَ، فَإنَّكَ إنْ تُكَـافِنِي
بِالْحَقِّ تُهْلِكْنِي، وَإلاّ تَغَمَّـدْنِي بِرَحْمَتِكَ
تُوبِقْنِي.
أللَّهُمَّ إنِّي أَسْتَوْهِبُكَ يَا إلهِي مَا لا يَنْقُصُكَ
بَذْلُهُ، وَأَسْتَحْمِلُكَ مَا لا يَبْهَظُكَ حَمْلُهُ،
أَسْتَوْهِبُكَ يَا إلهِي نَفْسِيَ الَّتِيْ لَمْ تَخْلُقْهَا
لِتَمْتَنِعَ بِهَا مِنْ سُوء، أَوْ لِتَطَرَّقَ بِهَا إلى نَفْع،
وَلكِنْ أَنْشَأتَهَا إثْبَاتاً لِقُدْرَتِكَ عَلَى مِثْلِهَا،
وَاحْتِجَاجاً بِهَا عَلَى شَكْلِهَا، وَأَسْتَحْمِلُكَ مِنْ
ذُنُوبِي مَا قَدْ بَهَظَنِي حَمْلُهُ، وَأَسْتَعِينُ بِكَ عَلَى
مَا قَدْ فَدَحَنِي ثِقْلُهُ.
فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّد وَآلِهِ، وَهَبْ لِنَفْسِي عَلَى ظُلْمِهَا
نَفْسِيْ، وَوَكِّلْ رَحْمَتَكَ بِاحْتِمَالِ إصْرِي، فَكَمْ قَدْ
لَحِقَتْ رَحْمَتُكَ بِالْمُسِيئِينَ، وَكَمْ قَدْ شَمِلَ عَفْوُكَ
الظَّالِمِينَ.
فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّد وَآلِهِ، وَاجْعَلْنِي أُسْوَةَ مَنْ قَدْ
أَنْهَضْتَهُ بِتَجَاوُزِكَ عَنْ مَصَارِعِ الْخَاطِئِينَ،
وَخَلَّصْتَهُ بِتَوْفِيقِكَ مِنْ وَرَطَاتِ الْمُجْرِمِينَ،
فَأَصْبَحَ طَلِيقَ عَفْوِكَ مِنْ إسَارِ سُخْطِكَ، وَعَتِيقَ
صُنْعِكَ مِنْ وَثَاقِ عَدْلِكَ.
إنَّكَ إنْ تَفْعَلْ ذَلِكَ يَا إلهِي تَفْعَلْهُ بِمَنْ لاَ
يَجْحَدُ اسْتِحْقَاقَ عُقُوبَتِكَ، وَلاَ يُبَرِّئُ نَفْسَهُ مِنِ
اسْتِيجَابِ نَقِمَتِكَ، تَفْعَلُ ذلِكَ يَا إلهِي بِمَنْ خَوْفُهُ
مِنْكَ أَكْثَرُ مِنْ طَمَعِهِ فِيكَ، وَبِمَنْ يَأْسُهُ مِنَ
النَّجَاةِ أَوْكَدُ مِنْ رَجَآئِهِ لِلْخَلاَصِ، لاَ أَنْ يَكُونَ
يَأْسُهُ قُنُوطَاً أَوْ أَنْ يَكُونَ طَمَعُهُ اغْتِرَاراً بَلْ
لِقِلَّةِ حَسَنَاتِهِ بَيْنَ سَيِّئاتِهِ، وَضَعْفِ حُجَجِهِ فِي
جَمِيعِ تَبِعَاتِهِ.
فَأَمَّا أَنْتَ يَا إلهِي فَأَهْلٌ أَنْ لاَ يَغْتَرَّ بِكَ
الصِّدِّيقُونَ، وَلاَ يَيْأَسَ مِنْكَ الْمُجْرِمُونَ، لاَِنَّكَ
ألرَّبُّ الْعَظِيمُ الَّذِيْ لاَ يَمْنَعُ أَحَـداً فَضْلَهُ
وَلاَ يَسْتَقْصِي مِنْ أَحَد حَقَّـهُ. تَعَالى ذِكْرُكَ عَنِ
الْمَذْكُورِينَ، وَتَقَدَّست أَسْمَـآؤُكَ عَنِ الْمَنْسُوبِينَ،
وَفَشَتْ نِعْمَتُكَ فِيْ جَمِيْعِ الْمَخْلُوقِينَ، فَلَكَ
الْحَمْدُ عَلَى ذَلِكَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ.
ترجمه
:
خدايا بر محمد و آلش
رحمت فرست، و شهوتم را از هر حرامى بشكن، و حرصم را از هر
گناهى بگردان،. و مرا از
آوردن هر مؤمن و مؤمنه و مسلم و مسلمه باز
دار.
خدايا و هر آن بنده كه به حقى از
حقوق و حدى از حدود من كه توأش از آن نهى فرموده
اى تجاوز كرده باشد و پرده حرمتى
از حرمات مرا كه توأش از هتك آن منع كرده
اى دريده باشد و ظلامه و حقى را از من با
خود به گور برده باشد، يا در حال حيات بر ذمه
اش مانده باشد، پس او را در ظلمى كه
بمن روا داشته است بيامرز، و در حقى كه از من برده است، عفو كن، و
در باره آنچه با
من كرده است سرزنش مفرماى، و به سبب آزردن من رسوا مساز و اين گذشت
را كه در عفو
ايشان بكار برده
ام، و اين تبرعى را كه در كرم نسبت به ايشان معمول داشته
ام،
پاكيزهترين صدقات صدقه دهندگان و بالاترين عطاياى تقرب جويان قرار
ده. و مرا در
برابر عفو ايشان به رحمت خود پاداش ده، تا هر يك از ما به سبب فضل
تو نيكبخت گردد،
و هر كدام از ما در پرتو احسان تو نجات يابد.
خدايا هر بنده
اى از بندگانت كه از
من عقوبتى ديده، و يا از جانب من آزارى به او رسيده. تا حقش را
ضايع كرده باشم، يا
مظلمهاش را از ميان برده باشم.
پس بر محمد و آلش رحمت فرست. و او را به توانگرى
خود از من خشنود گردان، و حقش را از جانب
خود بپرداز، و آنگاه مرا از عقوبتى كه
مستوجب آن شده
ام نگاه دار، و از قبضه حكم عدل خود رهائى بخش، زيرا كه نيروى من
با
انتقام تو بر نمىآيد، و طاقتم با غضب تو برابرى نمى
تواند، پس اگر تو مرا به حق
مكافات كنى هلاكم خواهى كرد، و اگر در رحمت خويشم نپوشانى به مهلكه
خواهى
افكند.
خدايا بخشش چيزى را اى معبود من از تو مى
خواهم كه بذل آن چيزى از تو
نمى
كاهد، و برداشتن بارى را از دوش خويش مى
خواهم كه برداشتن آن ترا گرانبار
نمى
سازد، بخشش نفس خويش را از تو مىخواهم كه آن را براى اين
نيافريده
اى تا از
بيم زيانى به آن پناهنده شوى، يا بوسيله آن به منفعتى راه جوئى،
بلكه تا وسيله
اثبات قدرت خود بر آفريدن مثل آن و حجت توانائى خود بر خلقت نظير
آن قرار دهى، و
برداشتن بار گناهانم را از تو مى
خواهم كه حمل آن مرا گرانبار ساخته است و از تو
مدد مى
طلبم بر آنچه سنگينيش مرا به زانو درآورده است.
پس بر محمد و آلش رحمت فرست،
و نفس مرا با وجود ستم كردنش در باره خود ببخش، و آزاد كن، و
رحمتت را به تحمل بار
گران من بگمار. زيرا چه بسا كه عفو تو
ستمكاران را فرا گرفته است.
پس بر محمد و آلش
رحمت فرست، و پيشواى كسانى ساز كه به عفو
خود از افتادنگاههاى خطاكاران بپا
داشته
اى، و به توفيق خود از مهلكه
هاى مجرمان خلاص كرده
اى، تا به مدد عفوت از
اسارت خشمت رها شده، و بدست احسانت از بند عدلت آزاد گشته. تو اگر
چنين كنى - اى
معبود من - اين لطف را در باره كسى كرده
اى كه استحقاق خود را به عقوبتت انكار
نمى
كند و نفس خويش را از سزاوارى عقابت تبرئه نمى
نمايد.
اين معامله را - اى
معبود من - نسبت به كسى مىكنى كه ترسش از تو از طمعش به تو افزون
است، و نااميديش
از نجات از اميدش به خلاص استوارتر است. نه از جهت آنكه نااميديش
به علت يأس از
رحمت تو يا طمعش از باب غره شدن به مغفرت تو باشد، بلكه نااميديش
از جهت آن است كه
اعمال نيكش در ميان اعمال بد اندك، و حجتها و عذرهايش در برابر
همگى مسئوليت هايش
ضعيف است.
و تو - اى معبود من - پس سزاوارى كه صديقان بتو مغرور نشوند،
و گنهكاران
از تو نااميد نگردند. زيرا كه تو آن پروردگار عظيمى هستى كه فضل
خود را از هيچ كس
باز نمى
دارى، و در گرفتن حق خود بر كسى سخت نمى
گيرى. ياد تو از يادشدگان برتر
است، و نامهايت از ناميده شدن مردمان منزه است و نعمتت در همه
آفريدگان پراكند است.
پس ترا سپاس بر اين بزرگوارى اى پروردگار جهانيان.
الدعاء الاربعون
وكان من دعائِهِ(عليه السلام) إذا نُعِيَ إليهِ ميِّتٌ أو ذَكَرَ
الموت:
أَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّد وَآلِهِ، وَاكْفِنَا طُـولَ
الامَـلِ، وَقَصِّرْهُ عَنَّا بِصِدْقِ الْعَمَلِ حَتَّى لا
نُأَمِّلَ اسْتِتْمَامَ سَاعَة بَعْدَ سَاعَة وَلاَ اسْتِيفَاءَ
يَوْم بَعْدَ يَوْم، وَلاَ اتِّصَالَ نَفَس بِنَفَس، وَلا لُحُـوقَ
قَدَم بِقَـدَم. وَسَلِّمْنَا مِنْ غُرُورِهِ، وَآمِنَّـا مِنْ
شُـرُوْرِهِ، وَانْصِبِ المَوْتَ بَيْنَ أَيْدِينَا نَصْباً، وَلاَ
تَجْعَلْ ذِكْرَنَا لَهُ غِبّاً.
وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ صَالِحِ الاعْمَالِ عَمَلاً نَسْتَبْطِئُ
مَعَهُ الْمَصِيرَ إلَيْكَ، وَنحْـرِصُ لَهُ عَلَى وَشْكِ
اللِّحَاقِ بِكَ حَتَّى يَكُونَ الْمَوْتُ مَأنَسَنَا الَّذِي
نَأنَسُ بِهِ، وَمَألَفَنَا الَّذِي نَشْتَاقُ إلَيْهِ،
وَحَامَّتَنَا الَّتِي نُحِبُّ الدُّنُوَّ مِنْهَا.
فَإذَا أَوْرَدْتَهُ عَلَيْنَا، وَأَنْزَلْتَهُ بِنَا
فَأسْعِدْنَا بِهِ زَائِراً، وَآنِسْنَا بِهِ قَادِماً، وَلاَ
تُشْقِنَا بِضِيافَتِهِ، وَلا تُخْزِنَا بِزِيارَتِهِ، وَاجْعَلْهُ
بَاباً مِنْ أَبْوَابِ مَغْفِرَتِكَ، وَمِفْتَاحاً مِنْ مَفَاتِيحِ
رَحْمَتِكَ. أَمِتْنَا مُهْتَدِينَ غَيْرَ ضَالِّينَ طائِعِينَ
غَيْرَ مُسْتَكْرِهِينَ تَائِبينَ غَيْرَ عاصِينَ وَلا مُصِرِّينَ
يَا ضَامِنَ جَزَاءِ الْمُحْسِنِينَ، وَمُسْتَصْلِحَ عَمَلِ
الْمُفْسِدِينَ.
ترجمه
:
خدايا بر محمد و آلش رحمت فرست، و ما را از
طول امل نگاه دار، و با اداى حق عمل دست
آرزو و امل را از گريبان ما كوتاه گردان تا
به پايان رساندن ساعتى را پس از ساعتى، و در يافتن روزى را در پى
روزى، و پيوستن
نفسى رابه نفسى و گامى را در پى گامى آرزو نكنيم، و ما را از فريب
آرزو به سلامت و
از شرورش در امان دار، و مرگ را نصب العين ما قرار ده، و ياد
كردنمان را از مرگ
گسسته و ناپيوسته مساز.
و از اعمال شايسته توشه عملى برايمان قرار ده كه با آن براى
بازگشت بسوى تو شتاب كنيم، و به زود رسيدن به كوى تو حرص ورزيم، تا
مرگ براى ما
آرامگاهى باشد كه با آن انس گيريم، و محل الفتى كه بسويش مشتاق
باشيم، و خويشاوند
نزديكى باشد كه نزديك شدن به او را دوست بداريم.
پس هر زمان كه آن را بر ما وارد
سازى و بسوى ما فرود آورى، ما را از ديدار چنان
ديداركنندهاى نيكبخت ساز و چون در آيد ما
را با او مأنوس گردان، و ما را در مهمانى او بدبخت مساز و از ديدنش
سرافكنده مكن و آن را درى از درهاى آمرزش و
كليدى از كليدهاى رحمت خود قرار ده، و ما را در
سلك هدايت شدگانى بميران كه گمراه نشوند، و
فرمانبردارانى كه اكراه نداشته باشند، و
تائبانى كه عصيان نكنند، و بر گناه اصرار نورزند اى ضامن مزد
نيكوكاران. و اى مصلح كار تباهكاران.. | 
